چگونه می توان معیاری برای نه گفتن یافت؟

انسان همواره در معرض تصمیم گیری بوده و در اغلب موارد بدون معیارهای واقعی و مرتبط به تصمیم گیری می پیردازد. اما باید توجه داشت که معیار تصمیم گیری برای قبول یا رد درخواست ها باید از جنس صاحب تصمیم و مجری آن نیز باشد. قبول و ردی که با معیار همراه باشد می تواند سبب معناداری زندگی شده و انسان را مشغول اقداماتی کند که می تواند او را به اهدافش نزدیک سازد. در این یادداشت به ارائه سه معیار برای رد یا قبول درخواست ها پرداخته شده است.

1- ذهن در مقابل زمان

هنگامی که در تصمیم گیری برای قبول یا رد درخواستی، صرفا به زمان لازم برای انجام آن توجه شود، شاید بسیاری از درخواست ها قابل قبول به نظر آید و در انجام آنها مانعی دیده نشود. اما باید به این نکته توجه نمود که انجام کارها صرفا وقت انسان را درگیر و صرف نمی کند، بلکه توان ذهنی انسان را نیز به خود اختصاص می دهد. بنابراین بسیاری از کارها اگرچه که می توانند زمان مختصری از انسان را اشغال کنند، اما درگیری ذهنی زیادی نیز ایجاد می کنند که باید در هنگام قبول یا رد درخواستی به توان ذهنی لازم برای آن کار نیز توجه شود.

2- ضروری در مقابل غیرضروری

کارهایی که می توان آنها را ضروری تلقی کرد، کارهایی هستند که اگر انجام نشوند جایگزین شایسته ای برای آنها وجود نداشته و نیازمند طراحی می باشند. اما در مقابل بسیاری از امور بدیهی بوده و جاری است، همانند تحقیقاتی که انجام آنها کمکی در شفافیت نتیجه نهایی نداشته و از قبل می توان آن را به راحتی پیش بینی نمود. بنابراین باید در هنگام قبول یا رد درخواست ها به این نکته توجه شود که آیا انجام آن کار ارزش افزوده ای ایجاد خواهد نمود، یا جایگزینی مناسب برای آن وجود دارد و به قول معروف نیاز به اختراع مجدد چرخ نیست. همچنین باید به اولویت انجام کارهای ضروری نیز توجه کرد و صرفا به ضرورت بسنده نکرد.

3- بله مشتاقانه در مقابل نه

بله گفتن و قبول درخواستی که در آن شوقی برای انجام وجود نداشته باشد، همانند نه گفتن به آن کار است. بنابراین باید در هنگام قبول درخواست ها به شوق و علاقه برای انجام آن کار توجه شود و در انتظار ایجاد انگیزه در مراحل بعدی ننشست. قبول کارهایی که میلی به انجام آنها وجود نداشته باشد، طبیعتا منافعی کمتر از عدم انجام آن کارها داشته و می توان از این معیار برای تصمیم گیری در مورد رد یا قبول درخواست ها به راحتی استفاده کرد. البته توجه به این نکته نیز ضروری است که در برخی موارد عدم میل و اشتیاق به قبول درخواستی می تواند ناشی از عدم آگاهی باشد که باید از طریق پرسش و پاسخ در پی آگاهی برای شناخت آن درخواست بود و در صورت عدم ایجاد شوق علاوه بر آگاهی و شفافیت در آن کار و درخواست، بهتر آن است که نه گفته شود.